Dizinler
Unixte dosya ve dizin yollarını ayrıştırmak için sağa yatık bölü işareti (slash) “/” kullanılır.
Örnekler:
/ "root" dizini dosya sisteminde herşeyin bağlı olduğu kök dizindir. ./ O anda bulunulan dizini belirtir. ../ Bir üst dizini belirtir. /usr usr dizini (/ "root" dizininin alt dizini) /usr/STRIM100 STRIM100 /usr dizininin alt dizini
Dosya sisteminde gezinme
pwd O anda aktif olarak çalışılan dizini gösterir cd Mevcut dizinini HOME dizinine değiştirir cd /usr/STRIM100 Mevcut dizini /usr/STRIM100 dizinine değiştirir. cd INIT Mevcut dizini bulunulan dizinin içindeki INIT dizinine değiştirir. cd .. Mevcut dizini mevcut dizinin bir üst dizinine değiştirir. cd $STRMWORK Mevcut dizini 'STRMWORK' çevresel(environmental) değişkeni içinde tanımlanmış olan dizine değiştirir. cd ~bob Mevcut dizini bob'un ev dizini olarak değiştirir (eğer erişim izniniz varsa).
Dizin içeriklerinin listelenmesi
ls Bir dizinin içeriğini listeler ls -l Bir dizinin içeriğini detayları ile listeler.
Örneğin:
ls -l drwxr-xr-x 4 cliff user 1024 Jun 18 09:40 WAITRON_EARNINGS -rw-r--r-- 1 cliff user 767392 Jun 6 14:28 scanlib.tar.gz ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ | | | | | | | | | | | | | | | | sahip grup boyut tarih zaman isim | | | | dosya ya da dizine olan bağlantı sayısı | | | genel izinler | | grup kullanıcılarının izinleri | dosya sahibinin izinleri: r = okuma, w = yazma, x = çalıştırma -=izin yok dosyanın dürü: - = normal dosya, d=dizin, l = sembolik bağ, ve diğerleri...
ls -a Mevcut dizinin içeriğini gizli dosyalarla birlikte listeler. Gizli dosyalar "." ile başlar. ls -ld * Mevcut dizindeki dosya ve dizinlerin isimlerini uzun biçimde listeler. "d" seçeneği olmadan mevcut dizindeki tüm alt dizinlerin içeriğini listeler. "d" seçeneği dizinleri de normal dosyalar gibi listeler.
Dosya izinleri ve özniteliklerinin değiştirilmesi
chmod 755 dosya Dosya izinlerini sahip için rwx, grup ve diğerleri için rx olarak değiştirir. (7 = rwx = 111 ikilik sayı sisteminde, 5= r-x =101 ikilik sayı sisteminde) chgrp kullanici dosya Dosyanın grup sahipliğini kullanici grubuna değiştirir. chown ali dosya Dosyanın kullanıcı sahipliğini ali kullanıcısına değiştirir. chown -R ali dizin Dizin ve dizin altındaki herşeyin kullanıcı sahipliğini ali kullanıcısına değiştirir.
Bu değişikliklerin herhangi birini yapabilmek için dosya veya dizinin sahibi olmalısınız.
Dosyaların taşınması, yeniden adlandırılması ve kopyalanması
cp dosya1 dosya2 Bir dosya kopyala. mv dosya1 yeniisim Dosyayı taşır ya da yeniden adlandırır. mv dosya1 ~/AAA/ dosya1'i ev dizininiz altındaki AAA dizinine taşır. rm dosya1 [dosya2 ...] Bir veya birden fazla dosyayı siler ya da kaldırır. rm -r dir1 [dir2...] Bir dizin ve onun tüm içeriğini rekürfis olarak kaldırır. (DİKKATLİ KULLANIN) mkdir dizin1 [dizin2...] Dizinler oluşturur. mkdir -p dizinyolu Verilen yoldaki tüm dizinlerle birlikte dizinyolunda belirtilen dizini oluşturur. rmdir dizin1 [dizin2...] Boş dizinleri kaldırır.
Dosyaların görüntülenmesi ve değiştirilmesi
cat dosyaadi Dosya içeriğini ascii olarak ekrana basar. more dosyaadi Bir dosyanın içeriğini ekrana ilerlenebilecek şekilde basar: ENTER = bir satır aşağı, BOŞLUK TUŞU= bir sayfa aşağı, q=çıkış less dosyaadi More gibi, fakat Page-Up tuşunu da kullanabilirsiniz. Her sistemde değil. vi dosyaadi Vi editörünü kullanarak bir dosyayı güncelle. Tüm UNIX sistemler bir şekilde vi editörünü barındırır. emacs dosyaadi Emacs editörünü kullanarak bir dosyayı güncelle. Tüm sistemlerde emacs olmayabilir. head dosyaadi Dosyanın ilk bir kaç satırını görüntüler. Genelde ilk 10 satır. head -n Dosyaadi Dosyanın ilk n satırını gösterir. tail dosyaadi Dosyanın son bir kaç satırını gösterir. Genelde son 10 satır. tail -n dosyaadi Dosyanın son n satırını gösterir. tail -f dosyaadi/akış Belirtilen dosya veya akış kaynağının sonuna eklenen satırları sürekli olarak gösterir. Durdurmak veya çıkış yapmak için Ctrl+C.
Kabuklar
Komut satırı arayüzünün davranışı kullanılan kabuk programına bağlı olarak değişiklik gösterir. Kullanılan kabuğa bağlı olarak, bazı fazladan özellikler çok hoş olabilir. Hangi kabuğu kullandığınızı görmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:
echo $SHELL
Kabuk komutlarının belli bir sırayla bir dosya içerisine yazılması ile oluşturulan dosyalarla yapılması istenen bir görevi yerine getirebiliriz. Buna kabuk betiği(shell script) denir.
Bir çok kabuğun asıl amacı interaktif komut istemcisi değil betik dili yorumlayıcısı olmasıdır.
Çevresel değişkenler
Kabuğunuzu daha sonra kullanmak üzere çevresel değişkenlere hatırlayabileceği değerler atayarak eğitebilirsiniz.
Örneğin bash kabuğunun altında:
export CASROOT=/usr/local/CAS3.0 CASROOT değişkenine /usr/local/CAS3.0 değerini atar. export LD_LIBRARY_PATH=$CASROOT/Linux/lib LD_LIBRARY_PATH değişkenine CASROOT içindeki değeri sonuna /Linux/lib ekleyerek atar, veya /usr/local/CAS3.0/Linux/lib değerini atar diyebiliriz.
Değişke adının başına $ işaretini koyarak değişkeni istediğiniz komutun içinde kullanabilirsiniz:
cd $CASROOT Mevcut çalışma dizininizi CASROOT'un değeri olarak değiştirir. echo $CASROOT CASROOT'un içindeki değeri basar. printenv CASROOT Bash ve diğer bazı kabuklarda aynı işi görür.



Son Yorumlar