LAMP for WEB

Bir dizin içerisinde alt dizin ve dosyaları içermeyecek bir arama yapabilmek için find komutunun maxdepth parametresinin kullanılması gerekir.

find / -maxdepth 1

komutu kök dizinde bulunan dosya ve dizinleri bulur. Find komutunda diğer parametrelerle birlikte kullanabilirsiniz.

find / -maxdepth 1 -amin -10

komutu kök dizinde bulunan son 10 dakika içeresinde erişilmiş olan dosyaları bulup listeleyecektir.

Linux kullanırken bazı programların ftp desteği olmaması canımızı sıkabilir. Bu durumun üstesinden gelmek için linux kernelinin fuse desteği ile derlendiği veya fuse modüllerinin çalıştırılabiliceği linux dağıtımlarında curlftpfs paketini kurarak lokalde oluşturduğumuz bir klasörü bir ftp sunucusuna bağlayıp istediğimiz ftp sunucusunu lokal bir klasörmüş gibi kullanabiliriz.
debian için;

apt-get install  curlftpfs

komutuyla veya aptitude yardımıyla paketi kurulum için işaretlemek ve kurmak yeterli olacaktır.

Kurulumu tamamladıktan sonra ftp üzerinden dosya düzenlemek veya benzeri işlemler için gerekli bağlantıyı kurmak için öncelikle mount edilecek bir dizin oluşturalım.

mkdir /mnt/ftp

Dizini oluşturduktan sonra

curlftpfs ftp://kullaniciadi:sifre@sunucuadresi/ /mnt/ftp/

komutu ile ftp dizinini lokal dizinimize bağlamış oluruz. Bundan sonra bu dizinde yapacağımız tüm işlemler otomatik olarak ftp’deki sisteme yansıyacaktır.Unmount etmek için ise basitçe

umount /mnt/fs

komutunu vermek yeterlidir.

Dizinler

Unixte dosya ve dizin yollarını ayrıştırmak için sağa yatık bölü işareti (slash) “/” kullanılır.

Örnekler:

/		"root" dizini dosya sisteminde herşeyin bağlı olduğu kök dizindir.
./		O anda bulunulan  dizini belirtir.
../		Bir üst dizini belirtir.
/usr		usr dizini (/ "root" dizininin alt dizini)
/usr/STRIM100	STRIM100 /usr dizininin alt dizini

Dosya sisteminde gezinme

pwd			O anda aktif olarak çalışılan dizini gösterir
cd			Mevcut dizinini HOME dizinine değiştirir
cd /usr/STRIM100	Mevcut dizini /usr/STRIM100 dizinine değiştirir.
cd INIT			Mevcut dizini bulunulan dizinin içindeki INIT dizinine değiştirir.
cd ..			Mevcut dizini mevcut dizinin bir üst dizinine değiştirir.
cd $STRMWORK		Mevcut dizini 'STRMWORK' çevresel(environmental) değişkeni içinde tanımlanmış olan dizine değiştirir.
cd ~bob			Mevcut dizini bob'un ev dizini olarak değiştirir (eğer erişim izniniz varsa).

Dizin içeriklerinin listelenmesi

ls		Bir dizinin içeriğini listeler
ls -l		Bir dizinin içeriğini detayları ile listeler.

Örneğin:

ls -l
 
drwxr-xr-x    4 cliff    user        1024 Jun 18 09:40 WAITRON_EARNINGS
-rw-r--r--    1 cliff    user      767392 Jun  6 14:28 scanlib.tar.gz
^ ^  ^  ^     ^   ^       ^           ^      ^    ^      ^
| |  |  |     |   |       |           |      |    |      |
| |  |  |     | sahip   grup        boyut  tarih zaman   isim
| |  |  |     dosya ya da dizine olan bağlantı sayısı
| |  |  genel izinler
| |  grup kullanıcılarının izinleri
| dosya sahibinin izinleri: r = okuma, w = yazma, x = çalıştırma -=izin yok
dosyanın dürü: - = normal dosya, d=dizin, l = sembolik bağ, ve diğerleri...

ls -a		Mevcut dizinin içeriğini gizli dosyalarla birlikte listeler. Gizli dosyalar "." ile başlar.
ls -ld *	Mevcut dizindeki dosya ve dizinlerin isimlerini uzun biçimde listeler. "d" seçeneği olmadan mevcut dizindeki tüm alt dizinlerin içeriğini listeler. "d" seçeneği dizinleri de normal dosyalar gibi listeler.

Dosya izinleri ve özniteliklerinin değiştirilmesi

chmod 755 dosya
Dosya izinlerini sahip için rwx, grup ve diğerleri için rx olarak değiştirir. (7 = rwx = 111 ikilik sayı sisteminde, 5= r-x =101 ikilik sayı sisteminde)
 
chgrp kullanici dosya
Dosyanın grup sahipliğini kullanici grubuna değiştirir.
 
chown ali dosya
Dosyanın kullanıcı sahipliğini ali kullanıcısına değiştirir.
 
chown -R ali dizin
Dizin ve dizin altındaki herşeyin kullanıcı sahipliğini ali kullanıcısına değiştirir.

Bu değişikliklerin herhangi birini yapabilmek için dosya veya dizinin sahibi olmalısınız.

Dosyaların taşınması, yeniden adlandırılması ve kopyalanması

cp dosya1 dosya2		Bir dosya kopyala.
mv dosya1 yeniisim		Dosyayı taşır ya da yeniden adlandırır.
mv dosya1 ~/AAA/		dosya1'i ev dizininiz altındaki AAA dizinine taşır.
rm dosya1 [dosya2 ...]		Bir veya birden fazla dosyayı siler ya da kaldırır.
rm -r dir1 [dir2...]		Bir dizin ve onun tüm içeriğini rekürfis olarak kaldırır. (DİKKATLİ KULLANIN)
mkdir dizin1 [dizin2...]	Dizinler oluşturur.
mkdir -p dizinyolu      	Verilen yoldaki tüm dizinlerle birlikte dizinyolunda belirtilen dizini oluşturur.
rmdir dizin1 [dizin2...]	Boş dizinleri kaldırır.

Dosyaların görüntülenmesi ve değiştirilmesi

cat dosyaadi			Dosya içeriğini ascii olarak ekrana basar.
more dosyaadi			Bir dosyanın içeriğini ekrana ilerlenebilecek şekilde basar: ENTER = bir satır aşağı, BOŞLUK TUŞU= bir sayfa aşağı, q=çıkış
less dosyaadi			More gibi, fakat Page-Up tuşunu da kullanabilirsiniz. Her sistemde değil.
vi dosyaadi			Vi editörünü kullanarak bir dosyayı güncelle. Tüm UNIX sistemler bir şekilde vi editörünü barındırır.
emacs dosyaadi			Emacs editörünü kullanarak bir dosyayı güncelle. Tüm sistemlerde emacs olmayabilir.
head dosyaadi			Dosyanın ilk bir kaç satırını görüntüler. Genelde ilk 10 satır.
head -n				Dosyaadi Dosyanın ilk n satırını gösterir.
tail dosyaadi			Dosyanın son bir kaç satırını gösterir. Genelde son 10 satır.
tail -n dosyaadi		Dosyanın son n satırını gösterir.
tail -f dosyaadi/akış		Belirtilen dosya veya akış kaynağının sonuna eklenen satırları sürekli olarak gösterir. Durdurmak veya çıkış yapmak için Ctrl+C.

Kabuklar

Komut satırı arayüzünün davranışı kullanılan kabuk programına bağlı olarak değişiklik gösterir. Kullanılan kabuğa bağlı olarak, bazı fazladan özellikler çok hoş olabilir. Hangi kabuğu kullandığınızı görmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

echo $SHELL

Kabuk komutlarının belli bir sırayla bir dosya içerisine yazılması ile oluşturulan dosyalarla yapılması istenen bir görevi yerine getirebiliriz. Buna kabuk betiği(shell script) denir.

Bir çok kabuğun asıl amacı interaktif komut istemcisi değil betik dili yorumlayıcısı olmasıdır.

Çevresel değişkenler

Kabuğunuzu daha sonra kullanmak üzere çevresel değişkenlere hatırlayabileceği değerler atayarak eğitebilirsiniz.

Örneğin bash kabuğunun altında:

export CASROOT=/usr/local/CAS3.0	CASROOT değişkenine /usr/local/CAS3.0 değerini atar.
export LD_LIBRARY_PATH=$CASROOT/Linux/lib		LD_LIBRARY_PATH değişkenine CASROOT içindeki değeri sonuna /Linux/lib ekleyerek atar, veya /usr/local/CAS3.0/Linux/lib değerini atar diyebiliriz.

Değişke adının başına $ işaretini koyarak değişkeni istediğiniz komutun içinde kullanabilirsiniz:

cd $CASROOT         Mevcut çalışma dizininizi CASROOT'un değeri olarak değiştirir.
echo $CASROOT       CASROOT'un içindeki değeri basar.
printenv CASROOT    Bash ve diğer bazı kabuklarda aynı işi görür.

Programlama da veya günlük bilgisayar kullanımında bir fonksiyon adı, değişken adı veya herhangi bir metnin hangi dosyalarda geçtiğini öğrenmemiz gerekir. Bu gibi durumlarda linux kullanıcıları aşağıdaki komut dizisi ile bu dosyalara ulaşabilirler.

find /var/www/ -type f -name "*.php"|xargs grep -l 'dosya_ac'

find komutu belirttiğiniz yolda dosyaları arar. Parametre olarak /var/www/ verdiğimiz için www dizininde ve tüm alt dizinlerinde arama yapar.
-type opsiyonu aldığı parametrelerle aradığınız nesnenin tipini belirlememize yardımcı olur. Dosya için f, dizin için d, sembolik link için l gibi.
-name parametresi dosya adını ifade eder. Joker karakterler kullanabilirsiniz. “*.php” tüm php uzantılı dosyalar gibi.

find ile bulduğumuz bu dosyaların içinde kelime araması yapmak istiyorsak sonuç olarak bulunan dosya isimlerini dosya içinde arama yapabileceğimiz grep komutuna yönlendirmemiz gerekir. grep komutuna yönlendirme yapmak için pipe | işareti, grep komutuna dosya isimlerini parametre olarak göndermek içinde xargs komutu kullanılır.

grep komutuna parametre olarak -l verdiğimizde bize sadece aradığımız metnin geçtiği dosya isimlerini geri döndürür ve dosya içerisinde arama yaparken ilk bulduğu metinden sonra aramayı bırakarak daha hızlı ilerlemeyi sağlar. -l parametresi verilmediği taktirde metnin dosya içerisinde geçtiği tüm satırları geri döndürür.

Kısaca yukarıdaki komut, /var/www/ dizini ve tüm alt dizinlerinde ki php uzantılı tüm dosyalarda ‘dosya_ac’ metni geçenleri bulur.

Çoğumuz internete erişme konusunda sıkıntılar yaşarız. Bu sıkıntılardan bazıları, sayfaların hiç açılmaması yada çok yavaş açılmasıdır. Telekom’un dnslerinin sık sık sorun çıkardığını çoğumuz tecrübe etmişizdir. Linux’ta dns adreslerini değiştirmek veya yeni dns adresleri girmek için

/etc/resolv.conf

dosyasını kullanırız.

ör:

nameserver 195.175.39.39
nameserver 195.175.39.40

resolv.conf dosyasına yukarıdaki satırları ekleyerek dns adresi girebilirsiniz. Çalışmadığını düşündüğünüz dns adresinin başına # koyarak kapatabilir veya silebilirsiniz. Çalışan dns adreslerini arama motorlarını kullanarak bulabilirsiniz.

Linux’ta yaşadığımız sorunlardan birisi tarih / saat ayarlarının bozulmasıdır. Linux’ta tarih saat ayarlarını değiştirmek için “date” komutunu kullanabiliriz.

Kullanımı:

date -s "08/21/2007 09:05:00"

Tarih parametresini verirken aradaki ayraç “/” olmak zorunda. Daha fazla bilgiyi ” man date ” komutu ile alabilirsiniz.

Linux ta kullanılan find komutu aldığı parametrelerle hayat kurtarıcı olabiliyor. Geçen hafta üzerinde çalıştığınız dosyanın ne adını ne de nereye kaydettiğinizi hatırlamıyor musunuz?

find /home -mtime  +7  -mtime -14   -name "*.php"

gibi bir komutla /home dizininde önceki hafta (7 günden eski 14 günden yeni ) üzerinde değişiklik yapmış olduğunuz php uzantılı dosyaları bulabilirsiniz.